Thema’s 2018

Centraal in het Avicenna Excellence Program staat het ontwikkelen van innovatieve oplossingen voor gezondheidszorg gerelateerde problemen in interdisciplinaire teams. Elk van de teams zal een van de zes gezondheidszorg gerelateerde thema’s kiezen waarbinnen zij aan een innovatieve oplossing gaan werken. Voor elk van deze thema’s zal er een speciale thema-avond zijn, waarop een vooraanstaand expert de studenten zal informeren en inspireren, alsmede een unieke visie zal geven over het onderwerp. Daarnaast zal er van elk thema ook een start-up of een bedrijf aanwezig zijn binnen het thema om de praktische kant te belichten. Tijdens de thema-avonden is er voor alle deelnemers ruimte persoonlijke interactie en discussie met de sprekers, en zal er voor het team dat aan dit thema gekoppeld is tijd zijn om 1-op-1 te sparren over hun idee.
 

Beschikbaarheid van zorg en medicijnen

Voor veel mensen is de beschikbaarheid, of eigenlijk het niet beschikbaar zijn, van medicijnen in ontwikkelingslanden een bekend probleem. Door middel van verschillende innovaties tracht men dit probleem kleiner te maken en uiteindelijk op te lossen. Ondertussen dient zich echter een nieuw probleem aan. Het nieuwe wereldtekort is namelijk zorgpersoneel. Door vergrijzing, bevolkingsgroei, te lage lonen en te weinig opleidingen in ontwikkelingslanden neemt het gebrek aan verpleegkundigen en dokters met miljoenen toe. Er is voorspeld dat dit leidt tot een tekort van ruim achttien miljoen gezondheidswerkers in 2030. Dit heeft grote gevolgen want het behalen van duurzame ontwikkelingsdoelen, zoals moeder- en kindersterfte en infectieziektebestrijding van tbc en hiv/aids, wordt hierdoor onbereikbaar. Daarnaast is het door het tekort aan zorgpersoneel niet mogelijk om kwalitatief goede zorg te leveren. Dit brengt niet alleen de individuele zorg in de problemen, maar vormt ook een bedreiging voor de mondiale veiligheid. Epidemieën zoals Ebola kunnen zich razendsnel verspreiden als er geen personeel is om ze in te dammen. Lange tijd stond zorgpersoneel niet hoog op de internationale agenda, maar inmiddels wordt investeren in gezondheidspersoneel erkend als een investering in economische groei. Regeringen en organisaties staan dan ook te springen om goede innovaties die de beschikbaarheid van zorg en medicijnen vergroten. Het themateam “Beschikbaarheid van zorg en medicijnen” gaat een innovatie ontwerpen welke op internationaal niveau vertaald kan worden in praktische actie.

Communicatie binnen de zorg

Communicatie binnen de zorg speelt een steeds belangrijkere rol bij het optimaliseren van de zorg en het reduceren van fouten. Communicatie en daarbij aansluitende communicatiemiddelen zijn van essentieel belang bij het verlenen van goede zorg. Het gaat hierbij niet alleen om de communicatie tussen artsen, specialisten en apothekers maar zeker ook om de communicatie met patiënten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het adequaat en constant uitvoeren van ontslaggesprekken. Patiënten wisselen intramurale en extramurale zorg steeds vaker af. Patiënten worden steeds ouder en komen dan ook vaker in bijvoorbeeld verplegingstehuizen terecht. U kunt zich voorstellen dat een dergelijk netwerk van verschillende betrokken organisaties een complexe en communicatiestructuur met zich mee brengt. Er zijn al diverse richtlijnen die de norm voor communicatie aangeven. Hoe haalbaar zijn deze richtlijnen met de huidige beschikbare technologie? Hoe zou de optimale communicatie binnen de zorg moeten verlopen en wat is de huidige praktijk? Wat is het aandeel van betere communicatie voor de algehele patiëntenzorg? Dit zijn vraagstukken waarbij wordt stilgestaan bij het thema, communicatie binnen de zorg.

Groene zorg

Binnen alle sectoren van het bedrijfsleven begint het gevoel voor duurzaamheid en milieuzorg steeds sterker te worden, zo ook binnen de gezondheidszorg. Geneesmiddelverspilling, onrecyclebaar afval en hoog energieverbruik door medische apparatuur zijn echter nog de normale gang van zaken binnen zorginstellingen. Daarnaast stapelt de massa antidepressiva en anticonceptiva in zoetwater zich op door de grote gebruiksomvang. De ecologische schade die hierdoor wordt veroorzaakt, is helaas lastig te bepalen. Ziekenhuizen proberen gelukkig steeds ‘groenere’ zorg te verlenen, bijvoorbeeld door over te stappen op groene energie en het verminderen van pvc-materiaal. Echter, het leveren van ecologisch bewuste zorg blijft lastig. Immers, de patiënt staat centraal en dat leidt het handelen van zorgprofessionals. Het themateam gaat daarom op zoek naar ecologische knelpunten binnen de gezondheidszorg en biedt een duurzaam en milieuvriendelijker alternatief waar de zorgprofessionals ook de waarde van kunnen inzien.

Bekostiging van de zorg

Nederland kent de afgelopen 65 jaar een forse stijgende lijn in de zorgkosten. Onderzoekers van het Centraal Planbureau (CPB) voorspellen dat Nederland in 2040 tussen de 19 en 31 procent van het Bruto Binnenlands Product zal uitgeven aan de gezondheidszorg. Dit is verontrustend, want deze stijgende uitgaven kunnen de solidariteit in de zorg, tussen jong en oud en arm en rijk, onder druk zetten. Bij veel mensen heerst het idee dat de stijgende zorgkosten enkel het gevolg zouden zijn van de vergrijzing, maar dit is niet het geval. In werkelijkheid verklaart de vergrijzing minder dan een kwart van de kostenstijging. Driekwart van de kostenstijging in de zorg ontstaat door andere factoren, waaronder overheadskosten en de zogenoemde productiviteitskloof in de zorg. Dit laatste wil zeggen dat de zorglonen net zo hard stijgen als de lonen in andere beroepssectoren, maar dat de arbeidsproductiviteit achterblijft bij die ontwikkeling. Het themateam “Bekostiging van de zorg” gaat gedurende het programma bedenken hoe de overheadskosten of de productiviteitskloof verminderd kan worden, met als doel een structurele kostenbesparing te bewerkstelligen zonder zorgkwaliteit in te leveren.

Technologie

De maatschappij verandert continu en de gezondheidszorg verandert mee. Zo blijven oudere mensen langer thuis wonen en wordt er in zorginstellingen steeds complexere zorg geleverd. Technologie is een onmisbaar hulpmiddel bij dit soort zorgtransities. Prachtige technische innovaties hebben in de laatste jaren de mogelijkheden van de zorg enorm uitgebreid. De toekomst van de zorg is dan ook voor een groot deel afhankelijk van de technologie. Om op een kwalitatieve en duurzame wijze zorgtransities met behulp van technische innovaties te bewerkstelligen, moet er een goede samenwerking zijn tussen de medische en de technische wereld. Dit gaat echter nog niet zonder slag of stoot. Zo is het lastig voor technici, als buitenstaanders van de medische wereld, om te ontdekken waar de innovaties het meest nodig zijn. Andersom hebben de medici vaak weinig kennis van de technische mogelijkheden niet en weten zij niet goed hoe zij kunnen bijdragen de ontwikkeling hiervan. Het is dus van groot belang dat professionals uit beide sectoren elkaar beter weten te vinden. Tijdens de thema-avond “Technologie” wordt ingegaan op strategieën, mogelijkheden en limitaties van medisch-technische innovaties. Daarnaast gaat het themateam “Technologie” met hun interdisciplinaire kwaliteiten aan de slag om een betekenisvolle technische zorginnovatie te ontwerpen.

Privacy

De laatste maanden heeft het onderwerp privacy meerdere malen de aandacht gekregen in de media. Denk hierbij aan de sleepwet vanuit politiek Den Haag, maar ook in de zorg is privacy een belangrijk gevoelig onderwerp. Zo zijn er discussies over het gebruik van big data, de uitwisseling van gegevens en de toegang tot het patiëntendossier. De visie van zorgverleners, patiënten en professionals kan daarbij verschillen. Zo blijkt uit een rapport van de GGZ dat 82% van de patiënten privacy in de zorg- en hulpverlening (heel) belangrijk vindt. Toch vallen er nog heel veel winsten te behalen in de gezondheidszorg als het gaat om privacy. Zo kan de fysieke ruimte in zorginstellingen problemen geven, maar ook het gebruik van internet of zorgsystemen. Het is aan het themateam ‘privacy’ de taak om een innovatie te bedenken op een probleem/problemen met betrekking tot privacy in de gezondheidszorg.